Shloka 11
Adhyāya 179 — Bharadvāja’s Reductionist Inquiry into Jīva and Pañcabhūta Dissolution
सुखं जीवन्ति मुनयो भैक्ष्यवृत्ति समाश्रिता: । अद्रोहेणैव भूतानां सारड्रा इव पक्षिण:
sukhaṃ jīvanti munayo bhaikṣya-vṛtti-samāśritāḥ | adroheṇaiva bhūtānāṃ sāraṅgā iva pakṣiṇaḥ ||
భీష్ముడు పలికెను—మునులు భిక్షావృత్తిని ఆశ్రయించి సుఖంగా జీవిస్తారు. వారు సారంగ (పపిహా) పక్షులవలె సమస్త ప్రాణుల పట్ల అద్రోహంగా, ఎవరికీ వైరం పెట్టుకోకుండా, దానం రూపంగా లభించినదానితో జీవనం సాగిస్తారు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A life grounded in non-hostility (adroha) and simplicity—accepting alms without harming or opposing any being—brings inner ease; harmlessness and restraint are presented as the ethical foundation of ascetic livelihood.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma teaches by analogy: he points to sages who live on alms and compares them to birds that subsist without enmity, emphasizing peaceful conduct and non-violence as a model for righteous living.