Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Adhyāya 177: Pañca-mahābhūta-vicāra and Vṛkṣa-jīva-lakṣaṇa

Five Elements Inquiry and the Status of Plant Life

श्रिया हुभीक्ष्णं संवासो मोहयत्यविचक्षणम्‌ । सा तस्य चित्त हरति शारदा भ्रमिवानिल:,“सदा धन-सम्पत्तिका सहवास मूर्ख मनुष्यके चित्तको लुभाकर उसे मोहमें ही डाले रहता है। जैसे वायु शरद्‌ू-ऋतुके बादलोंको उड़ा ले जाती है, उसी प्रकार वह सम्पत्ति मनुष्यके मनको हर लेती है

ధనసంపదతో నిత్య సహవాసం అవివేకిని మోహింపజేసి మోహంలోనే పడేస్తుంది. శరదృతువులో గాలి మేఘాలను చెదరగొట్టినట్లు, ఆ సంపద అతని చిత్తాన్ని హరిస్తుంది.

श्रियाby/with prosperity (wealth)
श्रिया:
Karana
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Instrumental, Singular
हुभीक्ष्णम्again and again; exceedingly
हुभीक्ष्णम्:
TypeIndeclinable
Rootभूयस्/भूयिष्ठ (→ भूयः/भूयिष्ठम्; here as adverbial intensifier)
संवासःassociation; living together; company
संवासः:
Karta
TypeNoun
Rootसंवास
FormMasculine, Nominative, Singular
मोहयतिdeludes; bewilders
मोहयति:
TypeVerb
Rootमुह् (मोहयति, causative)
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
अविचक्षणम्the undiscerning (person)
अविचक्षणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअविचक्षण
FormMasculine, Accusative, Singular
साshe/that (prosperity/wealth)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
FormFeminine, Nominative, Singular
तस्यof him; his
तस्य:
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
चित्तम्mind; heart
चित्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootचित्त
FormNeuter, Accusative, Singular
हरतिtakes away; steals; carries off
हरति:
TypeVerb
Rootहृ
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
शारदाautumnal; of the śarad season
शारदा:
Karta
TypeAdjective
Rootशारद
FormFeminine, Nominative, Singular
भ्रमिcloud-mass; cloud-bank (lit. moving/whirling mass)
भ्रमि:
Karma
TypeNoun
Rootभ्रमि
FormFeminine, Accusative, Singular
वानिलःwind
वानिलः:
Karta
TypeNoun
Rootअनिल
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच