Shloka 37
प्रजाविसर्ग-तत्त्वनिर्णयः | Cosmogony of Elemental Emergence
Bharadvāja–Bhṛgu Dialogue
नैतादशं ब्राह्मणस्यास्ति वित्त यथैकता समता सत्यता च | शीलं स्थितिर्दण्डनिधानमार्जवं ततस्ततश्षोपरम: क्रियाभ्य:
naitādaśaṃ brāhmaṇasyāsti vittaṃ yathaikatā samatā satyatā ca | śīlaṃ sthitir daṇḍanidhānam ārjavaṃ tatastataḥ śoparamaḥ kriyābhyaḥ ||
భీష్ముడు పలికెను— బ్రాహ్మణునికి దీనితో సమానమైన ధనం మరొకటి లేదు: ఏకనిష్ఠ, సమత్వం, సత్యవచనం; శీలం, స్థైర్యం, దండాన్ని విడిచివేయడం (అహింస), సరళత; అలాగే మళ్లీ మళ్లీ లోకకర్మల నుండి ఉపరతి. ఇవే అతని ధర్మాన్ని నిలబెట్టే నిజమైన సంపదలు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that a brāhmaṇa’s true wealth is not material property but inner virtues: single-mindedness, equanimity, truthfulness, good conduct, steadiness, non-coercion (laying down the rod), straightforwardness, and repeated withdrawal from worldly action.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma after the war. Here he enumerates the qualities that constitute the real ‘treasure’ of a brāhmaṇa, emphasizing ethical restraint and inner discipline over external possessions.