Shloka 34
अव्यक्त-मानस-सृष्टिवादः
Doctrine of Creation from the Unmanifest ‘Mānasa’
Devanagari script
अन्त्येषु रेमिरे धीरा न ते मध्येषु रेमिरे अन्त्यप्राप्तिं सुखामाहुर्दु:खमन्तरमन्त्ययो:,ज्ञानी पुरुष अन्तिम स्थितियोंमें रमण करते हैं, मध्यवर्ती स्थितिमें नहीं। अन्तिम स्थितिकी प्राप्ति सुखस्वरूप बतायी जाती है और उन दोनोंके मध्यकी स्थिति दुःखरूप कही गयी है
Translation
ధీరులు అంత్యస్థితులలోనే రమిస్తారు; మధ్యస్థితులలో కాదు. అంత్యస్థితి పొందడమే సుఖమని చెప్పబడింది; ఆ రెండు అంచుల మధ్యనున్న స్థితి దుఃఖరూపమని చెప్పబడింది.
Word by Word
अन्त्येषुin the final states/ends
अन्त्येषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअन्त्य
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
रेमिरेrejoiced/delighted
रेमिरे:
TypeVerb
Rootरम्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural, Ātmanepada
धीराthe wise/steadfast (men)
धीरा:
Karta
TypeAdjective
Rootधीर
FormMasculine, Nominative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
मध्येषुin the middle states
मध्येषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमध्य
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
रेमिरेrejoiced/delighted
रेमिरे:
TypeVerb
Rootरम्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural, Ātmanepada
अन्त्यप्राप्तिम्attainment of the end/final state
अन्त्यप्राप्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्त्य-प्राप्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
सुखाम्as happiness/pleasant
सुखाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुख
FormFeminine, Accusative, Singular
आहुःthey say/call
आहुः:
TypeVerb
Rootअह्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada
दुःखम्sorrow/pain
दुःखम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Accusative, Singular
अन्तरम्the intermediate interval/state
अन्तरम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्तर
FormNeuter, Accusative, Singular
अन्त्ययोःof the two ends/final points
अन्त्ययोः:
TypeAdjective
Rootअन्त्य
FormMasculine/Neuter, Genitive, Dual
Speaker
ब्राह्मण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes