Shloka 19
निर्वेदोपदेशः (Nirveda-Upadeśa) — Maṅki’s Dispassion and the Limits of Wealth-Seeking
Devanagari script
ततो मेरुव्रजं नाम नगरं शैलतोरणम् | शैलप्राकारवप्रं च शैलयन्त्राकुलं तथा,चलते-चलते वह मेरुवब्रज नामक नगरमें जा पहुँचा, जिसके चारों ओर पर्वतोंके टीले और पर्वतोंकी ही चहारदीवारी थी। उसका सदर फाटक भी एक पर्वत ही था। नगरकी रक्षाके लिये सब ओर शिलाकी बड़ी-बड़ी चट्टानें और मशीनें थीं
Transliteration
tato meruvrajaṃ nāma nagaraṃ śailatoraṇam | śailaprākāravapraṃ ca śailayantrākulaṃ tathā ||
Translation
ఆపై అతడు ‘మేరువ్రజ’ అనే నగరమునకు చేరెను; దాని ద్వారమే పర్వతశిలవలె గట్టిగా ఉండెను. ఆ నగరం శిలాప్రాకారములతో, ఎత్తైన వప్రములతో చుట్టుముట్టబడి, చుట్టూరా శిలానిర్మిత రక్షాయంత్రములతో నిండియుండెను।
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
मेरुव्रजम्the city named Meruvraja
मेरुव्रजम्:
Karma
TypeNoun
Rootमेरुव्रज
FormNeuter, Accusative, Singular
नामby name, called
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम
नगरम्city
नगरम्:
Karma
TypeNoun
Rootनगर
FormNeuter, Accusative, Singular
शैलतोरणम्having a rock/mountain as its gateway (arch)
शैलतोरणम्:
TypeAdjective
Rootशैलतोरण
FormNeuter, Accusative, Singular
शैलप्राकारवप्रम्with rocky ramparts and embankments
शैलप्राकारवप्रम्:
TypeAdjective
Rootशैलप्राकारवप्र
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
शैलयन्त्राकुलम्crowded/filled with stone engines (siege-devices)
शैलयन्त्राकुलम्:
TypeAdjective
Rootशैलयन्त्राकुल
FormNeuter, Accusative, Singular
तथाlikewise, also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaM
Meruvraja (city)S
stone/mountain gateway (śailatoraṇa)R
ramparts and embankments (prākāra, vapra)D
defensive engines/devices (yantra)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes