Shloka 30

बक-गौतमाख्यानम् / The Baka–Gautama Account

On Gratitude and Friendship Ethics

Devanagari script

न प्रियं नाप्यनुक्रोशं चक्रुर्भूतेषु भारत । त्रीनुपायानतिक्रम्य दण्डेन रुरुधु: प्रजा:,भरतनन्दन! वे न तो प्राणियोंका प्रिय करते थे और न उनपर दयाभाव ही रखते थे। वे साम, दाम और भेद--इन तीनों उपायोंको लाँचकर केवल दण्डके द्वारा समस्त प्रजाओंको पीड़ा देने लगे

Translation

భీష్ముడు చెప్పెను—భారతా! వారు ప్రాణుల పట్ల స్నేహమూ చూపలేదు, కరుణా చూపలేదు. సామ, దాన, భేద—ఈ మూడు ఉపాయాలను విసర్జించి, కేవలం దండశక్తితోనే సమస్త ప్రజలను పీడించి అదుపులో పెట్టసాగారు.

Word by Word

नnot

प्रियम्what is pleasing / kindness

नnor / not

अपिeven / also

अनुक्रोशम्compassion

चक्रुःthey did / they showed

भूतेषुamong beings

भारतO Bharata

त्रीन्three

उपायान्means / strategies

अतिक्रम्यhaving transgressed / having set aside

दण्डेनby punishment / by the rod

रुरुधुःthey restrained / they confined

प्रजाःsubjects / people

भरतनन्दनO delight of Bharata

Speaker

भीष्म उवाच

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes