Shloka 12
नृशंस-लक्षणनिर्णयः | Determining the Marks of Cruel Conduct
Nṛśaṃsa
न हि बुद्धया सम किंचिद् विद्यते पुरुषे नृप । तथा बलेन राजेन्द्र न समो5स्तीह कक्षन,नरेश्वर! राजेन्द्र! पुरुषमें बुद्धिके समान दूसरी कोई वस्तु नहीं है। संसारमें जो बुद्धि- बलसे युक्त है, उसकी समानता करनेवाला दूसरा कोई पुरुष नहीं है
na hi buddhyā samaṁ kiñcid vidyate puruṣe nṛpa | tathā balena rājendra na samo 'stīha kaścana ||
భీష్ముడు పలికెను—ఓ నృపా! మనుష్యునిలో బుద్ధికి సమానమైనది మరొకటి లేదు. ఓ రాజేంద్రా! ఈ లోకంలో బుద్ధి చేత నియంత్రితమైన బలమున్న వానికి సముడు ఎవడూ లేడు; కాబట్టి నిజమైన శ్రేష్ఠత కేవలం బలంలో కాదు, వివేకం నడిపే బలంలోనే ఉంది.
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Intelligence (buddhi) is the highest human asset, and strength (bala) becomes truly effective and admirable only when governed by discernment; mere power without wisdom is not the standard of excellence.
In the Shanti Parva’s instruction to the king, Bhishma continues his counsel on righteous rule and personal conduct, emphasizing that a ruler’s real superiority comes from wise judgment and the disciplined use of power.