Shloka 8
The Thirteen Inner Adversaries (Trayodaśa Doṣāḥ): Origins and Pacification
तस्य विश्रमणादेष प्रसादो मत्कृतस्तव । रक्ष्यसे तेन दुर्बुद्धे नात्मवीर्याद् टद्रमाधम,दुर्बद्धे! उनके विश्राम करनेसे ही मैंने तुमपर यह कृपा की थी, इसीसे तुम्हारी रक्षा हो रही है। द्रमाधम! तुम अपने बलसे नहीं बचे हुए हो
tasya viśramaṇād eṣa prasādo matkṛtas tava | rakṣyase tena durbuddhe nātmavīryād druma-adhama ||
భీష్ముడు అన్నాడు—“ఆయన విశ్రాంతి పొందినందువల్లనే నేను నీపై ఈ అనుగ్రహం చేశాను. దానివల్లనే నీవు రక్షింపబడుతున్నావు, ఓ దుర్బుద్ధీ! ఓ నీచ వృక్షమా! నీ స్వబలంతో నీవు తప్పించుకోలేదు.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma stresses that survival or protection can come from another’s restraint and one’s own received clemency, not from self-congratulated strength; pride in one’s ‘valor’ is ethically misplaced when one is spared by others’ self-control.
Bhīṣma rebukes an unnamed interlocutor, stating that the person is being spared due to someone else’s desisting/resting, and that Bhīṣma’s own favor (prasāda) is what protects him—sharply denying that the person’s safety is due to his own prowess.