Previous Verse
Next Verse

Shloka 766

Dama-pradhāna-dharma (Self-restraint as the Root of Dharma) — Śānti-parva 154

वरमस्मै प्रयच्छेयुस्ततो जीवेदयं शिशु: । यदि भगवान्‌ शिव, कुमार कार्तिकेय, ब्रह्माजी और भगवान्‌ विष्णु इसे वर दें तो यह बालक जी सकता है

varam asmai prayaccheyus tato jīved ayaṃ śiśuḥ | yadi bhagavān śivaḥ, kumāraḥ kārtikeyaḥ, brahmājī ca bhagavān viṣṇuś ca asmai varaṃ dadyuḥ, tadā ayaṃ bālakaḥ jīvet |

జంబూకుడు అన్నాడు—“ఇతనికి వరం ప్రసాదించబడితే ఈ శిశువు బ్రతకగలడు. భగవాన్ శివుడు, కుమార కార్తికేయుడు, బ్రహ్మదేవుడు, మరియు భగవాన్ విష్ణువు ఇతనికి వరం ఇస్తేనే ఈ బాలుడు జీవించగలడు.”

वरम्a boon
वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Accusative, Singular
अस्मैto him
अस्मै:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Dative, Singular
प्रयच्छेयुःthey should grant
प्रयच्छेयुः:
Karta
TypeVerb
Rootप्र + यम्
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Plural, Parasmaipada
ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
जीवेत्would live/may live
जीवेत्:
Karta
TypeVerb
Rootजीव्
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Singular, Parasmaipada
अयम्this
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
शिशुःchild
शिशुः:
Karta
TypeNoun
Rootशिशु
FormMasculine, Nominative, Singular

जम्बुक उवाच

जम्बुक (Jambuka)
शिव (Śiva)
कार्तिकेय / कुमार (Kārtikeya/Skanda)
ब्रह्मा (Brahmā)
विष्णु (Viṣṇu)
शिशु / बालक (the infant/child)

Educational Q&A

When circumstances exceed human capacity, the tradition frames hope in terms of divine anugraha (grace): life may be restored only through a boon from the highest deities, emphasizing humility and reliance on higher moral-spiritual order.

Jambuka describes an infant’s survival as contingent upon receiving a divine boon, explicitly naming Śiva, Kārtikeya, Brahmā, and Viṣṇu as the only powers capable of reversing the child’s fate.