Shloka 63
Dama-pradhāna-dharma (Self-restraint as the Root of Dharma) — Śānti-parva 154
प्रज्ञाविज्ञानयुक्तेन बुद्धिसंज्ञाप्रदायिना । वचन श्राविता नून॑ मानुषा: संनिवर्तत । शोको द्विगुणतां याति दृष्टवा स्मृत्वा च चेष्टितम्
jambuka uvāca | prajñāvijñānayuktena buddhisaṃjñāpradāyinā | vacanaṃ śrāvitā nūnaṃ mānuṣāḥ saṃnivartata | śoko dviguṇatāṃ yāti dṛṣṭvā smṛtvā ca ceṣṭitam |
జంబుకుడు అన్నాడు—నేను ప్రজ্ঞా, విజ్ఞానాలతో యుక్తుడను; ఇతరులకు బోధనిచ్చగలవాడను. వివేకాన్ని మేల్కొలిపే అనేక మాటలు మీకు వినిపించాను; ఇప్పుడు, ఓ మనుష్యులారా, తిరిగి వెళ్లండి. ఎందుకంటే మరణించిన బంధువుని శవాన్ని చూసి, అతని పూర్వ చేష్టలను స్మరించుకుంటే శోకం రెండింతలు అవుతుంది.
जम्बुक उवाच
Educational Q&A
Grief intensifies through repeated sensory contact and mental replay: seeing the dead body and remembering the person’s past conduct makes sorrow grow. Therefore one should withdraw from stimuli that inflame lamentation and cultivate discriminative understanding (buddhi/prajñā) to steady the mind.
Jambuka addresses people who are mourning. After giving them instruction intended to awaken discernment, he urges them to return/withdraw, warning that remaining near the corpse and repeatedly recalling the deceased will only double their grief.