Shloka 107
Dama-pradhāna-dharma (Self-restraint as the Root of Dharma) — Śānti-parva 154
भीष्मजी कहते हैं--राजन्! वे गीध और गीदड़ दोनों ही भूखे थे और अपने उद्देश्यकी सिद्धिके लिये मृतकके बन्धु-बान्धवोंसे बातें करते थे। गीध कहता था कि सूर्य अस्त हो गये और सियार कहता था नहीं ।।
svakāryabaddhakakṣau tau rājan gṛdhro 'tha jambukaḥ | kṣutpipāsāpariśrāntau śāstram ālambya jalpataḥ ||
భీష్ముడు పలికెను—ఓ రాజా! గద్ద మరియు నక్క ఇద్దరూ తమ తమ ప్రయోజనాన్ని సిద్ధించుకోవాలని కట్టుబడి ఉన్నారు. ఆకలి దాహాలతో అలసిపోయి, శాస్త్రాన్ని ఆశ్రయించి వాదించారు—ఒకడు ‘సూర్యుడు అస్తమించాడు’ అన్నాడు, మరొకడు ‘లేదు’ అన్నాడు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how people driven by appetite and self-interest can cloak their motives in the language of authority (śāstra). Ethical discernment requires seeing through clever argumentation to the underlying intention.
Bhishma describes a dispute between a vulture and a jackal, both hungry and intent on gaining their objective. They argue while citing ‘scriptural’ authority, illustrating a contest of self-serving interpretations.