Shloka 4
Gṛdhra–Jambuka Saṃvāda (Dialogue of the Vulture and the Jackal) — On Grief, Kāla, and Resolve
वर्चनैर्मधुरै: स्निग्धैरसंक्लिष्टमनोहरै: । कन्दरेषु च शैलानां नदीनां निर्झरिषु च,“आपने स्नेहसिक्त, सुखद, मनोहर, तथा मधुर वचनोंद्वारा मुझे आनन्दित किया। मैंने आपके साथ पर्वतोंकी गुफाओंमें नदियोंके तटोंपर, झरनोंके आस-पास तथा वृक्षोंकी सुरम्य शिखाओंपर रमण किया है। आकाशयात्रामें भी मैं सदा आपके साथ सुखपूर्वक विचरण करती रही हूँ
varcanair madhuraiḥ snigdhair asaṅkliṣṭa-manoharaiḥ | kandareṣu ca śailānāṁ nadīnāṁ nirjhariṣu ca |
భీష్ముడు పలికెను— నీ స్నేహసిక్తమైన, మధురమైన, కలుషరహితమైన, మనోహరమైన వచనాలతో నీవు నన్ను సదా ఆనందింపజేశావు. నేను నీతో కలిసి పర్వత గుహలలో, నదీ తీరాలలో, వాటి జలపాతాల సమీపంలో విహరించాను।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical power of speech: gentle, affectionate, and untroubling words can bring joy and sustain harmony. In the Shanti Parva’s moral instruction, such speech is a practical form of dharma—creating peace through self-controlled, pleasing communication.
The speaker recalls being delighted by another’s sweet and affectionate words and remembers shared wanderings in natural settings—mountain caves, riverbanks, and near cascades—using serene landscape imagery to convey intimacy, comfort, and the emotional effect of kind speech.