Shloka 25
अड़़् मामन्ववेक्षस्व राजन्याय बुभूषते । यथा प्रमुच्यते त्वन्यो यदर्थ न प्रमोदते,वत्स युधिष्ठिर! मेरी ओर तो देखो, मैंने क्या किया है। भूमण्डलका राज्य पानेकी इच्छावाले क्षत्रिय राजाओंके साथ मैंने वही बर्ताव किया है, जिससे वे संसारबन्धनसे मुक्त हो जायाँ (अर्थात् उन सबको मैंने युद्धमें मारकर स्वर्गलोक भेज दिया।) यद्यपि मेरे इस कार्यका दूसरे लोग अनुमोदन नहीं करते थे--मुझे क्रूर और हिंसक कहकर मेरी निन्दा करते थे (तो भी मैंने किसीकी परवा न करके अपने कर्तव्यका पालन किया, इसी प्रकार तुम अपने कर्तव्यपथपर दृढ़तापूर्वक डटे रहो)
aḍ māmanvavekṣasva rājanyāya bubhūṣate | yathā pramucyate tv anyo yadartha na pramodate, vatsa yudhiṣṭhira |
వత్స యుధిష్ఠిరా! నన్ను చూడు—నేను ఏమి చేశానో గమనించు. భూమండలాధిపత్యాన్ని కోరిన క్షత్రియ రాజుల పట్ల నేను అలా ప్రవర్తించాను, వారు సంసారబంధనంనుండి విముక్తులయ్యారు—యుద్ధంలో వారిని సంహరించి స్వర్గానికి పంపాను. ఇతరులు ఈ కార్యాన్ని సమర్థించలేదు; నన్ను క్రూరుడని, హింసకుడని నిందించారు; అయినా నేను ధర్మరూపమైన కర్తవ్యాన్ని విడువలేదు. నీవు కూడా అలాగే నీ కర్తవ్యమార్గంలో దృఢంగా నిలువు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma urges steadfastness in svadharma: even if one’s duty appears harsh and attracts public blame, a kshatriya must act according to ordained responsibility, with the intention of upholding order rather than seeking personal pleasure or approval.
In the Shanti Parva dialogue, Bhishma instructs Yudhishthira on kingship and duty. Here he points to his own life as an example: he fought and killed rival warrior-kings, interpreting that act within the kshatriya framework as enabling their heavenly destiny, and he tells Yudhishthira to remain firm in his own royal obligations despite criticism.