Shloka 25
Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
बकवच्चिन्तयेदर्थान् सिंहवच्च पराक्रमेत् । वृकवच्चावलुम्पेत शरवच्च विनिष्पतेत्
bakavac cintayed arthān siṁhavac ca parākramet | vṛkavac cāvalumpeta śaravac ca viniṣpatet ||
భీష్ముడు పలికెను—రాజు కొంగవలె ఏకాగ్రంగా లక్ష్యాన్ని ఆలోచించాలి; సింహంవలె పరాక్రమించాలి; తోడేలువలె అకస్మాత్తుగా దాడి చేసి శత్రుధనాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవాలి; బాణంవలె శత్రువులపై దూకిపడాలి।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches a fourfold model of royal conduct: careful, single-pointed deliberation (crane), courageous execution (lion), swift opportunistic seizure against hostile forces (wolf), and decisive, rapid action at the critical moment (arrow). The lesson is to balance thoughtful planning with timely force in protecting the kingdom.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma advises Yudhishthira on practical governance. Here he uses animal and weapon similes to describe how a ruler should think and act when dealing with political aims and enemies.