Shloka 89
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
Devanagari script
गृहस्नेहावबद्धानां नराणामल्पमेधसाम् । कुस्त्री खादति मांसानि माघमां सेगवा इव
Translation
ఇంటి మమకారంలో బంధింపబడిన అల్పబుద్ధి పురుషుల మాంసాన్ని కపట స్త్రీ తినివేస్తుంది—అంటే వారిని లోపల నుంచే క్షీణింపజేస్తుంది—ఎలాగంటే పీత మాదిని ఆమె సంతానమే నాశనం చేసినట్లు.
Word by Word
गृहस्नेहावबद्धानाम्of (those) bound by attachment to home
गृहस्नेहावबद्धानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootगृहस्नेहावबद्ध
FormMasculine, Genitive, Plural
नराणाम्of men
नराणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Genitive, Plural
अल्पमेधसाम्of the dull-witted / of little intelligence
अल्पमेधसाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअल्पमेधस्
FormMasculine, Genitive, Plural
कुस्त्रीa wicked woman
कुस्त्री:
Karta
TypeNoun
Rootकुस्त्री
FormFeminine, Nominative, Singular
खादतिeats / devours
खादति:
TypeVerb
Rootखाद्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular
मांसानिflesh (pieces)
मांसानि:
Karma
TypeNoun
Rootमांस
FormNeuter, Accusative, Plural
माघमांसcrab-flesh (lit. Māgha-crab flesh; i.e., crab’s flesh)
माघमांस:
Karma
TypeNoun
Rootमाघमांस
FormNeuter, Accusative, Plural
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
Speaker
ब्रह्मदत्त उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes