Shloka 75
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
ब्रह्मदत्त तवाच नाविश्वासाद विन्दते<र्थानीहते चापि किंचन । भयात् त्वेकतरान्नित्यं मृतकल्पा भवन्ति च,ब्रह्मदत्तने कहा--पूजनी! अविश्वास करनेसे तो मनुष्य संसारमें अपने अभीष्ट पदार्थोंको कभी नहीं प्राप्त कर सकता और न किसी कार्यके लिये कोई चेष्टा ही कर सकता है। यदि मनमें एक पक्षसे सदा भय बना रहे तो मनुष्य मृतकतुल्य हो जायँगे--उनका जीवन ही मिट्टी हो जायगा
Brahmadatta uvāca: nāviśvāsād vindate 'rthān ihaite cāpi kiṃcana | bhayāt tv ekatarān nityaṃ mṛtakalpā bhavanti ca ||
బ్రహ్మదత్తుడు అన్నాడు—పూజనీ! అవిశ్వాసం వల్ల మనిషి ఈ లోకంలో కోరిన ఫలితాలను పొందలేడు; ఏ కార్యానికీ ప్రయత్నించలేడు. మనసులో ఒక వైపు ఎప్పటికీ భయం కూర్చుంటే, మనుష్యులు మృతుల్లా మారిపోతారు—జీవితం ఉన్నా లేనట్టే.
ब्रह्मदत्त उवाच
Educational Q&A
Distrust paralyzes human striving and blocks attainment of goals; persistent, one-sided fear makes a person functionally lifeless. The verse urges inner confidence and freedom from fear as prerequisites for purposeful action and well-being.
In the didactic setting of the Śānti Parva, Brahmadatta is instructing a respected listener, emphasizing practical moral psychology: without trust one cannot pursue aims, and if fear dominates the mind, one’s capacity to live and act collapses.