Shloka 30
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
माता पिता बान्धवानां वरिष्ठौ भार्या जरा बीजमात्र तु पुत्र: । भ्राता शत्रु: क्लिन्नपाणिवयस्य आत्मा होक: सुखदुःखस्य भोक्ता,माता और पिता स्वाभाविक स्नेह होनेके कारण बान्धवगणोंमें सबसे श्रेष्ठ हैं, पत्नी वीर्यकी नाशक (होनेसे) वृद्धावस्थाका मूर्तिमान् रूप है, पुत्र अपना ही अंश है, भाई (धनमें हिस्सा बँटानेके कारण) शत्रु समझा जाता है और मित्र तभीतक मित्र है, जबतक उसका हाथ गीला रहता है अर्थात् जबतक उसका स्वार्थ सिद्ध होता रहता है; केवल आत्मा ही सुख और दुःखका भोग करनेवाला कहा गया है
mātā pitā bāndhavānāṁ variṣṭhau bhāryā jarā bījamātra tu putraḥ | bhrātā śatruḥ klinnapāṇivayasya ātmā hy ekaḥ sukhaduḥkhasya bhoktā ||
బ్రహ్మదత్తుడు పలికెను—బంధువులలో తల్లి తండ్రులే శ్రేష్ఠులు; వారి స్నేహం సహజం. భార్య మూర్తిమంతమైన జర వంటిది, ఎందుకంటే ఆమె పురుషుని వీర్యతేజస్సును క్షీణింపజేస్తుంది; కుమారుడు కేవలం బీజం—తన అంసమే. ధన విభజన వేళ సోదరుడు శత్రువవుతాడు; మిత్రుడు మాత్రం అతని చేయి ‘తడిగా’ ఉన్నంతవరకే మిత్రుడు—అంటే స్వార్థం నెరవేరేంతవరకే. నిజానికి సుఖదుఃఖాలను అనుభవించేది ఆత్మ మాత్రమే.
ब्रह्मदत्त उवाच