Shloka 163
आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
Devanagari script
तत् कृत्यमभिनिर्वर्त्य प्रकृति: शत्रुतां गता । “तुम जातिसे ही मेरे शत्रु हो, किंतु विशेष प्रयोजनसे मित्र बन गये थे। वह प्रयोजन सिद्ध कर लेनेके पश्चात् तुम्हारी प्रकृति फिर सहज शत्रुभावको प्राप्त हो गयी ।।
Translation
ఆ కార్యాన్ని నెరవేర్చిన తరువాత నీ స్వభావం మళ్లీ శత్రుత్వానికి చేరింది. మరియు నేను—శాస్త్రాలను ఈ విధంగా తత్త్వతః తెలుసుకొని—
Word by Word
तत्that (thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formneuter, accusative, singular
कृत्यम्task; what is to be done
कृत्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootकृत्य
Formneuter, accusative, singular
अभिनिर्वर्त्यhaving accomplished; having carried out
अभिनिर्वर्त्य:
TypeVerb
Rootअभि-निर्-वृत्
Formल्यप् (absolutive/gerund), parasmaipada (usage-neutral for gerund), non-finite
प्रकृतिःnature; disposition
प्रकृतिः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रकृति
Formfeminine, nominative, singular
शत्रुताम्enmity; hostility
शत्रुताम्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रुता
Formfeminine, accusative, singular
गताgone; has attained
गता:
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त (past passive participle), feminine, nominative, singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formnominative, singular
एवम्thus; in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
प्रणीतानिpropounded; composed; laid down
प्रणीतानि:
Karma
TypeVerb
Rootप्र-नी
Formक्त (past passive participle), neuter, accusative, plural
ज्ञात्वाhaving known; having understood
ज्ञात्वा:
TypeVerb
Rootज्ञा
Formक्त्वा (absolutive/gerund), parasmaipada (usage-neutral for gerund), non-finite
शास्त्राणिtreatises; scriptures; teachings
शास्त्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootशास्त्र
Formneuter, accusative, plural
तत्त्वतःin truth; correctly; as they really are
तत्त्वतः:
TypeIndeclinable
Rootतत्त्वतः
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes