Shloka 117
आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
परिघो नाम चाण्डाल: शस्त्रपाणिरदृश्यत | तदनन्तर प्रातःकाल परिघ नामक चाण्डाल हाथमें हथियार लेकर आता दिखायी दिया। उसकी आकृति बड़ी विकराल थी। शरीरका रंग काला और पीला था। उसका नितम्ब भाग बहुत स्थूल था। कितने ही अंग विकृत हो गये थे। वह स्वभावका रूखा जान पड़ता था। कुत्तोंसे घिरा हुआ वह मलिनवेषधारी चाण्डाल बड़ा भयंकर दिखायी दे रहा था
parigho nāma cāṇḍālaḥ śastrapāṇir adṛśyata | tadanantaraṁ prātaḥkāle parigha-nāmakaś cāṇḍālaḥ hastam̐ śastraṁ gṛhītvā dṛśyate sma | tasya ākṛtir mahāvikarālā āsīt | śarīra-varṇaḥ kṛṣṇa-pītaḥ | nitamba-deśaḥ atisthūlaḥ | bahavaḥ aṅgāni vikṛtāni | sa svabhāvena rūkṣa iva pratibhāti | śvābhiḥ parivṛtaḥ sa malinaveṣadhārī cāṇḍālo bhīṣaṇaḥ babhūva | tasya mukhaṁ viśālaṁ karṇāś ca bhittiṣu nikhātakīlā iva babhūvuḥ || taṁ dṛṣṭvā yamadūtāḥ mārjāriḥ trastacetanaḥ ||
పరిఘ అనే చండాలుడు శస్త్రం చేతబట్టి కనిపించాడు. ఆపై ఉదయకాలంలో అదే పరిఘనామక చండాలుడు మళ్లీ ఆయుధం చేతబట్టి ప్రత్యక్షమయ్యాడు. అతని రూపం అత్యంత వికరాళం—వర్ణం నలుపు, పసుపు కలిసినట్లుగా; నితంబాలు చాలా స్థూలం; అనేక అవయవాలు వికృతం; స్వభావం రూక్షంగా అనిపించింది. కుక్కల గుంపులు చుట్టుముట్టగా, మలిన వస్త్రధారిగా, చూడటానికి ఘోరంగా ఉన్నాడు; అతని నోరు విస్తారమైనది, చెవులు గోడలో దూర్చిన మేకుల్లా కనిపించాయి. అతన్ని చూసి యమదూతలు మరియు మార్జరీ భయంతో వణికిపోయారు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse uses a terrifying apparition—an armed, impure, and deformed figure—to signal the moral consequences of harsh and defiling conduct. In the Shanti Parva’s ethical frame, such imagery warns that adharma and cruelty lead to degradation and fear, aligning with Yama’s domain of justice and retribution.
Bhishma describes the appearance of a Chandala named Parigha at dawn, carrying a weapon and surrounded by dogs, with a grotesque and frightening body. The sight is so dreadful that even Yama’s messengers, along with a figure named Marjari, become terrified.