Shloka 108
आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
यम्सित्रं भीतवत्साध्यं यन्मित्र॑ भयसंहितम् । सुरक्षितव्यं तत् कार्य पाणि: सर्पमुखादिव
yam mitraṁ bhītavat sādhyaṁ yan mitraṁ bhaya-saṁhitam | surakṣitavyaṁ tat kāryaṁ pāṇiḥ sarpa-mukhādiva ||
భయపడిన ప్రాణి ఏర్పరచుకున్న మైత్రి, అలాగే తానూ భయంతోనే స్నేహం చేసే మైత్రి—ఈ రెండు రకాల స్నేహాలను జాగ్రత్తగా కాపాడుకోవాలి. పరస్పర కార్యాల్లో సహకరించాలి, కానీ స్వరక్షణను విడువకూడదు—సర్పవశీకర్త సర్పముఖం నుండి చేతిని కాపాడుకుంటూ ఆట చూపినట్లుగా।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Friendships formed under fear are unstable; therefore one should cooperate, but with vigilance and safeguards—maintaining one’s own security while engaging in mutual duties.
In Shanti Parva, Bhishma instructs on dharma and practical conduct. Here he advises how to deal with alliances or friendships arising from fear, illustrating the point with the image of handling a snake while keeping one’s hand protected.