Shloka 11
Kāpavya-carita (कापव्यचरित) — Reforming Dasyus through Regulated Rāja-Dharma
बहवो ग्रामवास्तव्या रोषाद् ब्रूयु: परस्परम् । न तेषां वचनाद् राजा सत्कुर्याद् घातयीत वा
bahavo grāmavāstavya roṣād brūyuḥ parasparam | na teṣāṁ vacanād rājā satkuryād ghātayīta vā ||
క్రోధంతో అనేక గ్రామవాసులు రాజు సమక్షంలో పరస్పరం ఒకరినొకరు దూషిస్తూ, కొందరిని పొగిడుతూ మాట్లాడితే, రాజు వారి మాటల బలంతో మాత్రమే ఎవరికీ శిక్ష విధించకూడదు, ఎవరికీ గౌరవం కూడా ఇవ్వకూడదు; సమ్యక్ విచారణ లేకుండా ప్రజాకలహం, పక్షపాత నివేదికలను తీర్పుకు ఆధారంగా చేసుకోరాదు।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler must not base punishment or honor solely on angry, partisan reports. Justice requires restraint and verification; public quarrels and mutual accusations are unreliable grounds for royal action.
In the Shanti Parva’s instruction on rāja-dharma, Bhishma advises the king (Yudhiṣṭhira contextually) that when villagers come in anger accusing and praising each other, the king should neither punish nor reward merely on their testimony.