Shloka 19

Śīla-prāpti and Śīla-lakṣaṇa (शीलप्राप्ति-शीललक्षणम्) | On the Acquisition and Marks of Character

Devanagari script

अपध्वस्तस्त्ववमतो दुःखं जीवितमृच्छति । जीवेच्च यदपध्वस्तस्तच्छुद्ध मरणं भवेत्‌,वह अपने पदसे भ्रष्ट और अपमानित होकर दुःखमय जीवन बिताता है। यदि पदश्रष्ट होकर भी वह जीता है तो वह जीवन भी स्पष्टरूपमें मरण ही है

Transliteration

apadhvastas tv avamato duḥkhaṁ jīvitam ṛcchati | jīvec ca yad apadhvastas tac chuddhaṁ maraṇaṁ bhavet ||

Translation

పదచ్యుతుడై అవమానింపబడినవాడు దుఃఖభరితమైన జీవితం పొందుతాడు. అలా పడిపోయిన స్థితిలోనూ అతడు జీవిస్తే, ఆ జీవితం నిజానికి స్పష్టమైన మరణమే.

Word by Word

अपध्वस्तःfallen from position, ruined

तुbut, indeed

अवमतःdespised, dishonoured

दुःखम्sorrow, suffering

जीवितम्life, living

ऋच्छतिattains, comes to

जीवेत्should live / if he lives

चand

यत्who, which (if)

अपध्वस्तःfallen from position, ruined

तत्that (life)

शुद्धम्pure, sheer, plain

मरणम्death

भवेत्would be, becomes

Speaker

कामन्दक उवाच

Characters & Entities

Kāmandaka

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes