Shloka 1
मयूरवद्राजधर्मः (Mayūra-vat Rāja-dharma) — The Peacock-Model of Protective Kingship
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ७ श्लोक मिलाकर कुल ३५ श्लोक हैं।) ऑपन-माजल बछ। अकाल एकोनविशर्त्याधिकशततमो< ध्याय: सेवकोंको उनके योग्य स्थानपर नियुक्त हक: 38 और सत्पुरुषोंका संग्रह करने
bhīṣma uvāca | evaṁ guṇayutān bhṛtyān sve sve sthāne narādhipaḥ | niyojayati kṛtyeṣu sa rājaphalam aśnute ||
భీష్ముడు పలికెను—గుణసంపన్నులైన భృతులను వారి వారి తగిన స్థానాలలో నియమించి, వారి పదవికి తగిన కార్యాలలో నియోగించే నరాధిపుడు రాజ్యఫలాన్ని యథార్థంగా అనుభవిస్తాడు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler prospers when he practices discernment in administration: selecting servants of good qualities and placing each in the role that fits their abilities. Proper appointment and task-allocation are presented as a key element of rāja-dharma and a direct cause of successful kingship.
In the Śānti Parva’s instruction on rāja-dharma, Bhishma continues advising the king on statecraft. Here he emphasizes the practical ethical principle of governance: staffing the administration with competent, virtuous people and assigning them to suitable posts, which yields the ‘fruit’ of rule.