Shloka 14
Vetasa-Nīti: The Reed and the Flood (वेतस-नीति)
एवमेव यदा विद्वान् मन्यते5तिबलं रिपुम् | संश्रयेद् वैतसीं वृत्तिमेतत् प्रज्ञानलक्षणम्,इस प्रकार विद्वान् राजा जब शत्रुके बलको अपनेसे अधिक समझे, तब बेंतका ही ढंग अपना ले; अर्थात् उसके सामने नतमस्तक हो जाय। यही बुद्धिमानीका लक्षण है
evam eva yadā vidvān manyate ’tibalaṁ ripum | saṁśrayed vaitasīṁ vṛttim etat prajñānalakṣaṇam ||
అదేవిధంగా, జ్ఞాని రాజు శత్రువు తనకన్నా అత్యంత బలవంతుడని భావించినప్పుడు, బేతు (చెరకు/రీడు) వలె వంగే నడవడిని ఆశ్రయించాలి—అంటే కొంతకాలం అతని ఎదుట తలవంచి ఉండాలి. ఇదే ప్రాజ్ఞత లక్షణం.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
When confronted with an overwhelmingly stronger enemy, wisdom lies in flexible, non-confrontational conduct—temporarily yielding like a reed that bends—so that one preserves strength and opportunity rather than courting ruin.
In the Śānti Parva’s instruction on kingship and policy, Bhīṣma teaches principles of statecraft: he advises that a discerning ruler should assess relative power realistically and, if outmatched, adopt a humble, accommodating stance as a strategic and ethical form of prudence.