Shloka 25
Durgātitaraṇa—Conduct for Crossing Difficulties (दुर्गातितरणम्)
Devanagari script
य एष पद्मरक्ताक्ष: पीतवासा महाभुज: । सुहृद् भ्राता च मित्र च सम्बन्धी च तथाच्युत:,युधिष्ठि!! ये जो कमल पुष्पके समान कुछ-कुछ लाल रंगके नेत्रोंसे सुशोभित पीताम्बरधारी महाबाह श्रीकृष्ण हैं, जो तुम्हारे सुहृदू् भाई, मित्र और सम्बन्धी भी हैं, यही साक्षात् नारायण हैं
Translation
యుధిష్ఠిరా! పద్మసమానంగా కొద్దిగా అరుణవర్ణ నేత్రాలు కలిగినవాడు, పీతాంబరధారి, మహాబాహువు అయిన శ్రీకృష్ణుడు—నీకు సుహృదుడు, సోదరుడు, మిత్రుడు, బంధువూ అయినవాడు—అతడే సాక్షాత్తు అచ్యుత నారాయణుడు।
Word by Word
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
एषःthis (person)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पद्मरक्ताक्षःhaving lotus-reddish eyes
पद्मरक्ताक्षः:
Karta
TypeAdjective
Rootपद्म-रक्त-अक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
पीतवासाwearing yellow garments
पीतवासा:
Karta
TypeAdjective
Rootपीत-वस्
FormMasculine, Nominative, Singular
महाभुजःmighty-armed
महाभुजः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहा-भुज
FormMasculine, Nominative, Singular
सुहृत्well-wisher, friend
सुहृत्:
Karta
TypeNoun
Rootसुहृत्
FormMasculine, Nominative, Singular
भ्राताbrother
भ्राता:
Karta
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मित्रम्friend
मित्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootमित्र
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सम्बन्धीkinsman, relation
सम्बन्धी:
Karta
TypeNoun
Rootसम्बन्धिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तथाso, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
अच्युतःAcyuta (Krishna)
अच्युतः:
Karta
TypeNoun
Rootअच्युत
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरO Yudhishthira
युधिष्ठिर:
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes