Shloka 16
शकुनि (हिरण्मय-पक्षी) उपदेशः — Vighasāśin and the Difficulty of Gārhasthya
Devanagari script
अथ ये कर्म निन्दन्तो मनुष्या: कापथं गता: । मूढानामर्थहीनानां तेषामेनस्तु विद्यते,जो मनुष्य कर्मकी निन््दा करते हुए कुमार्गका आश्रय लेते हैं, उन पुरुषार्थहीन मूढ़ पुरुषोंको पाप लगता है
Transliteration
atha ye karma nindanto manuṣyāḥ kāpathaṃ gatāḥ | mūḍhānām arthahīnānāṃ teṣām enaḥ tu vidyate ||
Translation
ధర్మోచిత కర్మను నిందిస్తూ కుపథాన్ని ఆశ్రయించే వారు—మోహగ్రస్తులు, ప్రయోజనరహితులు—పాపానికి పాత్రులు అవుతారు; కర్తవ్యాన్ని దూషించడం వారిని విముక్తులను చేయదు, వారి తప్పుదారి కర్మనిరాకరణమే దోషమవుతుంది।
Word by Word
अथnow/then
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
येwho (those who)
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
कर्मaction/duty
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
निन्दन्तःcensuring/blaming
निन्दन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootनिन्द्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Plural
मनुष्याःmen/people
मनुष्याः:
Karta
TypeNoun
Rootमनुष्य
FormMasculine, Nominative, Plural
कापथम्wrong path
कापथम्:
Karma
TypeNoun
Rootकापथ
FormMasculine, Accusative, Singular
गताःgone/having resorted to
गताः:
Karta
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
मूढानाम्of the deluded
मूढानाम्:
TypeAdjective
Rootमूढ
FormMasculine, Genitive, Plural
अर्थहीनानाम्of those devoid of purpose/wealth (purushartha)
अर्थहीनानाम्:
TypeAdjective
Rootअर्थहीन
FormMasculine, Genitive, Plural
तेषाम्of them
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Genitive, Plural
एनःsin/guilt
एनः:
Karta
TypeNoun
Rootएनस्
FormNeuter, Nominative, Singular
तुindeed/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
विद्यतेexists/is found
विद्यते:
TypeVerb
Rootविद् (विद्+यते; √विद् in sense 'to be found/occur' via passive/ātmanepada usage)
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
Speaker
अजुन उवाच
Characters & Entities
A
ArjunaM
manuṣyāḥ (people)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes