Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies

Gaṇa-nīti

मैं देखता हूँ, संघबद्ध राज्योंके विनाशका मूल कारण है आपसकी फूट। मेरा विश्वास है कि बहुत-से मनुष्योंके जो समुदाय हैं, उनके लिये किसी गुप्त मन्त्रणा या विचारको छिपाये रखना बहुत ही कठिन है ।। एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं नेखिलेन परंतप । यथा च ते न भिद्येरंस्तच्च मे वद पार्थिव,“परंतप राजन! इन सारी बातोंको मैं पूर्णरूपसे सुनना चाहता हूँ। किस प्रकार वे संघ या गण आपसमें फूटते नहीं हैं, यह मुझे बताइये

yudhiṣṭhira uvāca | paśyāmi saṅghabaddha-rājyānāṃ vināśasya mūla-kāraṇaṃ paraspara-bhedam | mama viśvāso 'sti—bahu-manuṣya-samūheṣu gupta-mantraṇāṃ vā vicāraṃ vā gopayituṃ su-duṣkaram iti || etad icchāmy ahaṃ śrotuṃ na-akhilena parantapa | yathā ca te na bhidyeraṃs tac ca me vada pārthiva ||

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—సంఘబద్ధ రాష్ట్రాల వినాశానికి మూలం పరస్పర విభేదమేనని నేను చూస్తున్నాను. అనేక మంది ఉన్న సముదాయంలో గోప్యమైన మంత్రణ లేదా యోజనను దాచిపెట్టడం అత్యంత కష్టం—ఇది నా అభిప్రాయం. ఓ పరంతపా! ఇవన్నీ సమగ్రంగా వినాలని ఉంది; ఓ రాజా, ఆ సంఘాలు లేదా గణాలు పరస్పరం చీలిపోకుండా ఎలా ఉంటాయో చెప్పండి.

एतत्this (matter)
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
इच्छामिI wish/desire
इच्छामि:
Karta
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
Karma
TypeVerb
Rootश्रु
FormTumun (infinitive), Active
not
:
TypeIndeclinable
Root
अखिलेनcompletely/entirely
अखिलेन:
Karana
TypeAdjective
Rootअखिल
FormNeuter, Instrumental, Singular
परंतपO scorcher of foes
परंतप:
TypeNoun
Rootपरंतप
FormMasculine, Vocative, Singular
यथाhow/in what way
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
and
:
TypeIndeclinable
Root
तेthey/those (people/communities)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
भिद्येरन्would split/be divided
भिद्येरन्:
TypeVerb
Rootभिद्
FormOptative (Potential), Third, Plural, Atmanepada
तत्that (method/point)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेto me/for me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormDative, Singular
वदtell/say
वद:
TypeVerb
Rootवद्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
पार्थिवO king
पार्थिव:
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Vocative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
P
parantapa (addressed king)
P
pārthiva (king/ruler)
S
saṅgha / gaṇa (confederation/republican union)