Shloka 6
Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies
Gaṇa-nīti
विजिगीषोस्तथा वृत्तमुक्त चैव तथैव ते । गणानां वृत्तिमिच्छामि श्रोतुं मतिमतां वर,बुद्धिमानोंमें श्रेष्ठ पितामह! आपने विजया-भिलाषी राजाके बर्तावका भी वर्णन कर दिया है। अब मैं गणों (गणतनन््त्र राज्यों)-का बर्ताव एवं वृतान्त सुनना चाहता हूँ
vijigīṣos tathā vṛttam uktaṃ caiva tathaiva te | gaṇānāṃ vṛttim icchāmi śrotuṃ matimatāṃ vara ||
యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—విజయాభిలాషి రాజు ప్రవర్తనను మీరు ఇప్పటికే వివరించారు. ఇప్పుడు, జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడా, సభా-పాలిత గణరాజ్యాల ఆచారము, జీవనవిధానము వినాలని కోరుతున్నాను; వారి ధర్మనీతులు, కార్యపద్ధతి స్పష్టమగునట్లు.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames rājadharma as comparative political ethics: after learning the norms for a conquest-seeking monarch, Yudhiṣṭhira asks for the corresponding norms of gaṇa-polities, implying that dharma must be understood according to the form of governance and its responsibilities.
In the instruction-dialogue of Śānti Parva, Yudhiṣṭhira continues his inquiry into governance. Having heard about the behavior of a vijigīṣu king, he now requests an account of how assembly-governed states (gaṇas) function and what conduct sustains them.