Shloka 19
भীমेन युधिष्ठिरस्य त्यागवृत्तेः प्रतिषेधः
Bhīma’s Rebuttal of Yudhiṣṭhira’s Renunciatory Inclination
कथं तस्मात् समुत्पन्नास्तन्निष्ठास्तदुपाश्रया: । तदेव निन्दां भाषेयुर्धाता तत्र न गहति,इसलिये जिनकी क्षात्रधर्मके लिए उत्पत्ति हुई है, जो क्षात्रधर्ममें ही तत्पर रहते हैं, तथा क्षात्रधर्मका ही आश्रय लेकर जीवन-निर्वाह करते हैं, वे क्षत्रिय स्वयं ही उस क्षात्रधर्मकी निन््दा कैसे कर सकते हैं? इसके लिये उस विधाताकी ही निन्दा क्यों न की जाय, जिन्होंने क्षत्रियोंके लिये युद्धधर्मका विधान किया है
kathaṃ tasmāt samutpannās tan-niṣṭhās tad-upāśrayāḥ | tad eva nindāṃ bhāṣeyur dhātā tatra na gahate ||
భీముడు అన్నాడు—ఆ క్షాత్రధర్మం నుంచే పుట్టి, దానిలోనే నిష్ఠతో నిలిచి, దానినే ఆశ్రయించి జీవనం సాగించే వారు, అదే వీరధర్మాన్ని ఎలా నిందించగలరు? నింద చేయవలసి వస్తే, క్షత్రియుల కోసం యుద్ధధర్మాన్ని విధించిన ఆ విధాతనే కదా నిందించవలసింది?
भीम उवाच
Educational Q&A
Bhīma argues that those whose identity and livelihood rest upon kṣatriya-dharma cannot coherently denounce it; if one insists on blaming the existence of war-duty, the blame would logically be directed toward the cosmic Ordainer who instituted that social-ethical role.
In the Shānti Parva’s reflective setting, Bhīma speaks in defense of warrior-duty, challenging the idea of censuring kṣātra-dharma and shifting the discussion toward the source of such duties—divine ordinance (Dhātā) and the structure of dharma itself.