Shloka 25
Śalya Installed as Commander; Coalition Agreement and Battle Arrays (शल्यसेनापत्यारोहणं व्यूहवर्णनं च)
मद्रराज: कृत: शल्यो धार्तराष्ट्रेण माधव । सेनापति्महेष्वास: सर्वसैन्येषु पूजित:,इति सत्य ब्रवीम्येष दुर्योधन न संशय: । “मैं रणभूमिमें कुन्तीके सभी पुत्रों और सामने आये हुए सोमकोंपर भी विजय प्राप्त कर लूँगा। इसमें भी संदेह नहीं कि मैं तुम्हारा सेनापति होऊँगा और ऐसे व्यूहका निर्माण करूँगा, जिसे शत्रु लाँघ नहीं सकेंगे। दुर्योधन! यह मैं तुमसे सच्ची बात कहता हूँ। इसमें कोई संशय नहीं है”
sañjaya uvāca |
madra-rājaḥ kṛtaḥ śalyo dhārtarāṣṭreṇa mādhava |
senāpatir mahā-iṣvāsaḥ sarva-sainyeṣu pūjitaḥ |
iti satyaṃ bravīmy eṣa duryodhana na saṃśayaḥ |
సంజయుడు పలికెను—ఓ మాధవా! ధృతరాష్ట్రపుత్రుడు దుర్యోధనుడు మద్రరాజు శల్యుని సేనాపతిగా నియమించాడు. అతడు మహాధనుర్ధరుడు, సమస్త సైన్యములలో పూజితుడు. దుర్యోధనా! ఇది సత్యమని నేను చెబుతున్నాను—సందేహం లేదు.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds how authority in war is consolidated through appointment, reputation, and public honor; yet the insistence on “truth” (satya) also highlights the ethical tension of claiming certainty and victory amid a conflict driven by adharma and ambition.
Sañjaya reports that Śalya, king of Madra and a renowned archer, has been made the Kaurava commander by Duryodhana, and he emphasizes this as a definite, doubtless fact—setting the stage for the Kaurava battle leadership in the Shalya Parva.