Shloka 9
Devanagari script
भ्रुकुटीकृतवक्त्रान्तं क्रोधादुद्वृत्तचक्षुषम् । सामर्ष त॑ं नरव्याघ्रं व्याप्रं निपतितं यथा,उसके मुहपर भौंहें तनी हुई थीं, आँखें क्रोधसे चढ़ी हुई थीं और गिरे हुए व्याप्रके समान वह नरश्रेष्ठ वीर अमर्षमें भरा हुआ दिखायी देता था
Transliteration
bhru-kuṭī-kṛta-vaktrāntaṁ krodhād udvṛtta-cakṣuṣam | sāmarṣaṁ taṁ nara-vyāghraṁ vyāghraṁ nipatitaṁ yathā ||
Translation
సంజయుడు అన్నాడు—అతని ముఖం భ్రూకుటితో కఠినమై, కోపంతో కళ్లలో అగ్ని చెలరేగింది. ఆ నరవ్యాఘ్రుడు అమర్షంతో నిండిపోయి, వేటపై పడి దూకిన పులిలా కనిపించాడు.
Word by Word
भ्रुकुटी-कृत-वक्त्र-अन्तम्having the end of the face (i.e., face) made into a frown
भ्रुकुटी-कृत-वक्त्र-अन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभ्रुकुटी + कृत (कृ) + वक्त्र + अन्त
FormMasculine, Accusative, Singular
क्रोधात्from/through anger
क्रोधात्:
Apadana
TypeNoun
Rootक्रोध
FormMasculine, Ablative, Singular
उद्वृत्त-चक्षुषम्with upturned/rolling eyes
उद्वृत्त-चक्षुषम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउद्वृत्त (उद्+वृत्) + चक्षुस्
FormMasculine, Accusative, Singular
स-अमर्षम्full of indignation/resentment
स-अमर्षम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअमर्ष
FormMasculine, Accusative, Singular
तम्him/that (man)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
नर-व्याघ्रम्tiger among men (best of men)
नर-व्याघ्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootनर + व्याघ्र
FormMasculine, Accusative, Singular
व्याघ्रम्a tiger
व्याघ्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्याघ्र
FormMasculine, Accusative, Singular
निपतितम्fallen, having fallen down
निपतितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिपतित (नि+पत्)
FormMasculine, Accusative, Singular
यथाas, like
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
स
संजय (Sañjaya)न
नरव्याघ्र (a warrior described as 'tiger among men')व
व्याघ्र (tiger, as simile)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes