Shloka 23
अधीतं विधिवदू दत्तं प्राप्तमायुर्निरामयम्,दिष्ट्या मे विपुला लक्ष्मीमृते त्वन्यगता विभो । “विधिवत् वेदोंका स्वाध्याय किया, नाना प्रकारके दान दिये और रोगरहित आयु प्राप्त की। इसके सिवा, मैंने अपने धर्मके द्वारा पुण्यलोकोंपर विजय पायी है। फिर मेरे समान अच्छा अन्त और किसका हुआ होगा? सौभाग्यकी बात है कि मैं न तो युद्धमें कभी पराजित हुआ और न दासकी भाँति कभी शत्रुओंकी शरण ली। सौभाग्यसे मेरे अधिकारमें विशाल राजलक्ष्मी रही है, जो मेरे मरनेके बाद ही दूसरेके हाथमें गयी है
adhītaṃ vidhivad u dattaṃ prāptam āyur nirāmayam | diṣṭyā me vipulā lakṣmī mṛte tv anyagatā vibho ||
సంజయుడు అన్నాడు—“నేను విధివిధానంగా అధ్యయనం చేశాను, యథావిధిగా దానాలు ఇచ్చాను, రోగరహిత దీర్ఘాయుష్షు పొందాను. ఓ విభో, అదృష్టవశాత్తు విస్తారమైన రాజలక్ష్మి నాదే అయింది; నా మరణానంతరమే అది మరొకరి చేతికి వెళ్లింది.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse links a well-lived life to disciplined learning (adhyayana), properly performed giving (dāna), and the resulting well-being and prosperity—while also reminding that worldly fortune (lakṣmī) is transient and ultimately passes on after death.
Sanjaya reports a speaker’s self-assessment at life’s end: he claims to have fulfilled prescribed duties—study and charity—enjoyed health and abundant royal fortune, and notes that his prosperity left him only after his death, underscoring the closing of a life and the transfer of power/wealth.