Shloka 44
Gadā-yuddhe Bhīma–Duryodhanayoḥ Tumulaḥ Saṃprahāraḥ
Mace-duel’s intense exchange
उन्मत्तमिव मातज्ूं तलशब्दैर्नराधिपा: । भूय: संहर्षयांचक्रुर्दुयोधनममर्षणम्,इसके बाद जैसे लोग ताली बजाकर मतवाले हाथीको कुपित कर देते हैं, उसी प्रकार राजाओंने ताली पीटकर अमर्षशील दुर्योधनको पुन: हर्ष और उत्साहसे भर दिया
sañjaya uvāca |
unmattam iva mātaṅgaṃ talaśabdair narādhipāḥ |
bhūyaḥ saṃharṣayāṃ cakrur duryodhanam amarṣaṇam ||
తర్వాత మత్తెక్కిన ఏనుగును చప్పట్ల శబ్దాలతో మరింత ఉన్మత్తం చేసే విధంగా, రాజులు చప్పట్లు కొట్టి అమర్షశీలుడైన దుర్యోధనుణ్ని మళ్లీ హర్షం, యుద్ధోత్సాహంతో నింపారు।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse cautions that public praise and group excitement can amplify a leader’s anger and pride, pushing him toward reckless violence—much like provoking a maddened elephant. Ethically, it highlights the responsibility of advisers and peers to restrain harmful impulses rather than inflame them.
Sañjaya describes how the surrounding kings, by clapping and cheering, once again stirred Duryodhana—known for his irascibility—renewing his enthusiasm and battle-fury, as one might excite a frenzied elephant with loud claps.