Shloka 23
Gadā-yuddhe Bhīma–Duryodhanayoḥ Tumulaḥ Saṃprahāraḥ
Mace-duel’s intense exchange
एकाह्वा विनिहत्येमं भविष्याम्यात्मनोडनृण: । अद्यायुर्धार्राष्ट्रस्थ दुर्मतेरकृतात्मन:
ekāhvā vinihatyemaṁ bhaviṣyāmyātmano 'nṛṇaḥ | adyāyur dhārtarāṣṭrastha durmater akṛtātmanaḥ ||
సంజయుడు పలికెను—ఈ వానిని ఏకయుద్ధానికి పిలిచి సంహరించిన పిమ్మట నేను నాకున్న ఋణం నుండి విముక్తుడనగుదును। ధృతరాష్ట్రుల పక్షమున నిలిచిన ఆ దుర్బుద్ధి, అసంయమి మనిషి ఆయువు నేడు తీరిపోతుంది।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames combat as a matter of personal obligation and honor: by fulfilling a vowed challenge and overcoming an opponent, one becomes ‘anṛṇa’—free of a self-imposed debt. It also contrasts disciplined resolve with the moral failing implied by ‘durmati’ (evil-minded) and ‘akṛtātman’ (lacking self-control).
Sañjaya reports a warrior’s determination to challenge an enemy to single combat and kill him that very day, describing the opponent as aligned with the Dhārtarāṣṭras (the Kaurava camp) and characterized by poor judgment and lack of self-restraint.