Shloka 11
गदायुद्ध-समारम्भः
Commencement of the Mace-Duel Proceedings
पुण्यं तीर्थवरं दृष्टवा विस्मयं परमं गत: । प्रभावं च सरस्वत्या: प्लक्षप्रस्रवणं बल:,जिनकी ध्वजापर तालका चिह्न सुशोभित होता है, वे बलरामजी उस पर्वतपर थोड़ी ही दूर गये थे कि उनकी दृष्टि एक पुण्यमय उत्तम तीर्थपर पड़ी। वह सरस्वतीकी उत्पत्तिका स्थान प्लक्षप्रख्वण नामक तीर्थ था। उसका दर्शन करके बलरामजीको बड़ा आश्चर्य हुआ
vaiśampāyana uvāca | puṇyaṃ tīrthavaraṃ dṛṣṭvā vismayaṃ paramaṃ gataḥ | prabhāvaṃ ca sarasvatyāḥ plakṣaprasravaṇaṃ balaḥ ||
ఆ పరమ పుణ్యమయమైన శ్రేష్ఠ తీర్థాన్ని చూసి బలరాముడు అత్యంత విస్మయానికి లోనయ్యాడు. ప్లక్షప్రస్రవణంలో అతడు సరస్వతీ యొక్క ప్రభావాన్ని ప్రత్యక్షంగా దర్శించాడు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the dharmic value of tīrtha-darśana: sacred places are not merely locations but embodiments of purifying power (prabhāva). Even in an age of conflict, reverence for holy sites and the cultivation of awe toward the sacred supports inner restraint and ethical orientation.
Vaiśampāyana narrates that Balarāma, while traveling, comes upon an eminent sacred ford. On seeing Plakṣa-prasravaṇa—celebrated as the source-region of the Sarasvatī—he is struck with profound wonder at the river’s sacred potency.