Shloka 1
गदायुद्ध-समारम्भः
Commencement of the Mace-Duel Proceedings
Devanagari script
आपय>जा>जों छा हि मा चतुष्पठ्चाशत्तमोडध्याय: प्लक्षप्रस्वण आदि तीर्थों तथा सरस्वतीकी महिमा एवं नारदजीसे कौरवोंके विनाश और भीम तथा दुर्योधनके युद्धका समाचार सुनकर बलरामजीका उसे देखनेके लिये जाना वैशम्पायन उवाच कुरुक्षेत्र ततो दृष्टवा दत्त्वा दायांश्व॒ सात्वत: । आश्रमं सुमहद् दिव्यमगमज्जनमेजय
Transliteration
Vaiśampāyana uvāca: Kurukṣetraṃ tato dṛṣṭvā dattvā dāyāṃś ca sāttvataḥ | āśramaṃ sumahad divyam agamaj Janamejaya ||
Translation
వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ జనమేజయా! సాత్వత వంశీయుడైన బలరాముడు కురుక్షేత్రాన్ని దర్శించి, యథోచిత దానభాగాలు ఇచ్చి, అక్కడి నుండి అతి మహత్తరమైన, దివ్యమైన ఆశ్రమానికి వెళ్లెను.
Word by Word
कुरुक्षेत्रम्Kurukshetra
कुरुक्षेत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुरुक्षेत्र
FormNeuter, Accusative, Singular
ततःthen/from there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
TypeVerb
Rootदा
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
दायान्shares/portions (inheritance portions)
दायान्:
Karma
TypeNoun
Rootदाय
FormMasculine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सात्वतःthe Satvata (Balarama)
सात्वतः:
Karta
TypeNoun
Rootसात्वत
FormMasculine, Nominative, Singular
आश्रमम्hermitage
आश्रमम्:
Karma
TypeNoun
Rootआश्रम
FormMasculine, Accusative, Singular
सुमहत्very great
सुमहत्:
TypeAdjective
Rootसुमहत्
FormMasculine, Accusative, Singular
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormMasculine, Accusative, Singular
अगमत्went
अगमत्:
TypeVerb
Rootगम्
FormAorist (लुङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
जनमेजयO Janamejaya
जनमेजय:
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaJ
JanamejayaK
KurukṣetraB
Balarāma (Sāttvata)Ā
Āśrama (hermitage)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes