Shloka 153
Kurukṣetra–Samantapañcaka Māhātmya: King Kuru’s Ploughing and Indra’s Boon (प्रजापतेरुत्तरवेदिः समन्तपञ्चकं)
यद्येकरात्र॑ वस्तव्यं त्वया सह मयेति ह । उसके ऐसा कहनेपर सबसे पहले गालवके पुत्र शृंगवान् ऋषिने उसका पाणिग्रहण करनेकी इच्छा प्रकट की और सबसे पहले उसके सामने यह शर्त रखी--'शोभने! मैं एक शर्तके साथ आज तुम्हारा पाणिग्रहण करूँगा। विवाहके बाद तुम्हें एक रात मेरे साथ रहना होगा। यदि यह स्वीकार हो तो मैं तैयार हूँ”
yady ekarātraṁ vastavyaṁ tvayā saha mayeti ha |
వైశంపాయనుడు చెప్పెను— “నాతో కలిసి ఒక్క రాత్రి మాత్రమే ఉండవలసి ఉంటే”— అని ఆమె పలికింది. ఆమె అలా చెప్పగానే గాలవుని కుమారుడైన ఋషి శృంగవాన్ ముందుగా ఆమె పాణిగ్రహణం చేయాలనే కోరికను ప్రకటించాడు; అలాగే ముందుగా ఆమె ఎదుట ఈ షరతు పెట్టాడు— “ఓ శోభనే! నేను ఈ రోజు ఒక షరతుతోనే నీ పాణిగ్రహణం చేస్తాను. వివాహానంతరం నీవు నాతో కలిసి ఒక రాత్రి ఉండాలి. ఇది అంగీకరిస్తే, నేను సిద్ధం.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage foregrounds the ethical weight of marital commitments: marriage is not merely desire but a dharmic bond requiring clear consent and truthful stipulations. It also exposes tension when sacred rites are approached through conditional, transactional terms.
A woman’s statement prompts Śṛṅgavān, the son of Gālava, to propose marriage first among the suitors, but he sets a specific condition: after the wedding she must stay with him for one night; only if she accepts does he agree to the marriage.