Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Sarasvatī-Śāpavimokṣa, Rākṣasa-Mokṣa, and Aruṇā-Tīrtha

Indra–Namuci Expiation

तस्य बुद्धिरियं हयासीद्‌ धर्मनित्यस्य भारत । इयं सरस्वती तूर्ण मत्समीपं तपोधनम्‌,भरतनन्दन! सदा धर्ममें तत्पर रहनेवाले विश्वामित्र मुनिके मनमें यह विचार उत्पन्न हुआ कि यह सरस्वती तपोधन वसिष्ठको अपने जलके वेगसे तुरंत ही मेरे समीप ला देगी और यहाँ आ जानेपर तपस्वी मुनियोंमें श्रेष्ठ विप्रवर वसिष्ठका मैं वध कर डालूँगा; इसमें संशय नहीं है

tasya buddhir iyaṁ hy āsīd dharmanityasya bhārata | iyaṁ sarasvatī tūrṇaṁ matsamīpaṁ tapodhanam, bharatanandana! sadā dharme tatpara rahevale viśvāmitra munike manameṁ yaha vicāra utpanna huā ki iyaṁ sarasvatī tapodhana vasiṣṭhako apane jalake vegase tūranta hī mere samīpa lā degī, aur yahāṁ ā jānepara tapasvī muniyoṁ meṁ śreṣṭha vipravara vasiṣṭhaka maiṁ vadha kara ḍālūṁgā; isameṁ saṁśaya nahīṁ hai

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ భారతా! ధర్మనిష్ఠుడైన ఆ ముని విశ్వామిత్రుని మనస్సులో ఈ సంకల్పం కలిగెను—“ఈ సరస్వతి తన జలవేగంతో తపోధన వసిష్ఠుని త్వరగా నా సమీపానికి తెచ్చును.”

तस्यof him
तस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Genitive, Singular
बुद्धिःthought, intention
बुद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
इयम्this
इयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Nominative, Singular
indeed
:
TypeIndeclinable
Root
which
:
TypePronoun
Rootयद्
FormFeminine, Nominative, Singular
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada
धर्मनित्यस्यof the ever-righteous
धर्मनित्यस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootधर्मनित्य
FormMasculine, Genitive, Singular
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
इयम्this
इयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Nominative, Singular
सरस्वतीSarasvatī (river)
सरस्वती:
Karta
TypeNoun
Rootसरस्वती
FormFeminine, Nominative, Singular
तूर्णम्swiftly
तूर्णम्:
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम्
मत्समीपम्to my vicinity
मत्समीपम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमत्समीप
FormNeuter, Accusative, Singular
तपोधनम्the ascetic-sage (rich in austerity)
तपोधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootतपोधन
FormMasculine, Accusative, Singular
भरतनन्दनO delight of the Bharatas
भरतनन्दन:
TypeNoun
Rootभरतनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhārata (Janamejaya)
B
Bharatanandana
V
Viśvāmitra
S
Sarasvatī (river)
V
Vasiṣṭha