Shloka 246
तथा स्थण्डिलशायी च ये चान्ये नियमा: पृथक् । वे कभी जल पीकर रहते, कभी वायुको ही आहार बनाते और कभी पत्ते चबाकर रहते थे। सदा भूमिकी वेदी बनाकर उसपर सोते और तपस्यासम्बन्धी जो अन्य सारे नियम हैं उनका भी पृथक्-पृथक् पालन करते थे
tathā sthaṇḍilaśāyī ca ye cānye niyamāḥ pṛthak |
అలాగే వారు స్థండిలశాయులుగా ఉండిరి. కొన్నిసార్లు నీరు మాత్రమే త్రాగి జీవించిరి; కొన్నిసార్లు వాయువునే ఆహారంగా చేసుకొనిరి; మరికొన్నిసార్లు ఆకులను నమిలి ఉండిరి. ఎల్లప్పుడూ నేలపై వేదికను నిర్మించి దానిపైనే శయనించిరి; తపస్సుకు సంబంధించిన ఇతర నియమాలన్నిటినీ కూడా విడివిడిగా ఆచరించిరి.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores niyama—disciplined observance—as a means to cultivate inner control and detachment. Sleeping on bare ground symbolizes voluntary simplicity, training the mind to remain steady rather than ruled by comfort-seeking.
Vaiśaṃpāyana describes a group (ascetics/observers of vows) practicing austerities: they sleep on the ground and follow various distinct disciplines. It functions as a descriptive aside emphasizing rigorous tapas within the epic’s broader moral landscape.