Shloka 3
अध्याय ४ — दुर्योधनस्य असंधि-निश्चयः
Duryodhana’s Refusal of Reconciliation
इस प्रकार श्रीमह्याभारत शल्यपर्वमें कौरवसेनाका पलायनविषयक तीसरा अध्याय पूरा हुआ
vimukhe tava putre tu śokopahatacetasi | bhṛśodvigneṣu sainyeṣu dṛṣṭvā pārthasya vikramam ||
సంజయుడు పలికెను—మీ కుమారుడు శోకంతో మనస్సు కుంగి యుద్ధం నుంచి వెనుదిరిగినప్పుడు, పార్థుడు (అర్జునుడు) పరాక్రమాన్ని చూసి సేనలు భయంతో తీవ్రంగా కలవరపడినప్పుడు, రణభూమి నిరాశా-అవ్యవస్థల వైపు వంగింది—అప్పుడు కుదేలైన రాజుకు హితవచనం చెప్పవలసిన ఘడియ వచ్చింది.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how grief and fear can overturn resolve in moments of duty. Ethically, it frames a leadership crisis: when a ruler’s mind is overwhelmed, the collective morale collapses, implying the need for steadiness (dhairya) and discernment (viveka) amid calamity.
Sanjaya reports to Dhritarashtra that Duryodhana, shaken by sorrow, turns away from the fight. The Kaurava forces, witnessing Arjuna’s prowess, become severely alarmed and unsettled—an immediate prelude to elders or commanders approaching Duryodhana with counsel.