Shloka 14
Ārṣṭiṣeṇa’s Siddhi and the Tīrtha-Boons; Sindhudvīpa–Devāpi Brāhmaṇya; Viśvāmitra’s Tapas Begins
जगाम सर्वतीर्थानि पृथिव्यां चेति नः श्रुतम् । उस मस्तकसे दुर्गन्धयुक्त पीब बहती रहती थी और महामुनि महोदर वेदनासे पीड़ित हो गये थे। हमने सुना है कि मुनिने किसी तरह भूमण्डलके सभी तीर्थोंकी यात्रा की ।। स गत्वा सरित: सर्वा: समुद्रांश्ष महातपा:,उन महातपस्वी महर्षिने सम्पूर्ण सरिताओं और समुद्रोंकी यात्रा करके वहाँ रहनेवाले पवित्रात्मा मुनियोंसे वह सब वृत्तान्त कह सुनाया। सम्पूर्ण तीर्थोमें स्नान करके भी वे उस कपालसे छुटकारा न पा सके
jagāma sarvatīrthāni pṛthivyāṃ ceti naḥ śrutam | sa gatvā saritaḥ sarvāḥ samudrāṃś ca mahātapāḥ ||
వైశంపాయనుడు పలికెను—అతడు భూమిపై ఉన్న సమస్త తీర్థములను దర్శించెను అని మేము విన్నాము. ఆ మహాతపస్వి సమస్త నదులను, సముద్రములను సందర్శించి, అక్కడ నివసించు పవిత్రాత్మ మునులకు ఆ సమస్త వృత్తాంతమును వివరించెను. అయినను అన్ని తీర్థములలో స్నానము చేసినప్పటికీ ఆ కపాలమునుండి విముక్తి పొందలేకపోయెను.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
External rites—such as extensive pilgrimage and bathing at holy places—do not automatically remove a deep affliction or karmic burden; true release depends on the specific dharmic remedy and inner purification, not merely on travel to sacred sites.
A great ascetic, afflicted by an inescapable skull, travels across the earth to all tīrthas, rivers, and seas, reporting his plight to the sages he meets; despite bathing everywhere, he remains unable to rid himself of the skull.