Shloka 17
सरस्वतीतीर्थानुक्रमः — बलरामस्य तीर्थयात्रा
Sarasvatī Tīrtha Itinerary — Balarāma’s Pilgrimage
चक्कुश्चैवं तथा राजन् भ्रातरस्त्रय एव च । तथा ते तु परिक्रम्य याज्यान् सर्वान् पशून् प्रति,प्राचीं दिशं महात्मान आजम्मुस्ते महर्षय: । राजन्! ऐसा विचार करके उन तीनों भाइयोंने वही किया। वे सभी यजमानोंके यहाँ पशुओंकी प्राप्तिके उद्देश्स्से गये और उनसे विधिपूर्वक यज्ञ करवाकर उस याज्यकर्मके द्वारा उन्होंने बहुतेरे पशु प्राप्त कर लिये। तत्पश्चात् वे महात्मा महर्षि पूर्वदिशाकी ओर चल दिये
cakkuś caiva tathā rājan bhrātaras traya eva ca | tathā te tu parikramya yājyān sarvān paśūn prati prācīṃ diśaṃ mahātmāna ājagmus te maharṣayaḥ ||
వైశంపాయనుడు పలికెను— “ఓ రాజేంద్రా! అలా నిర్ణయించుకొని చక్కు మరియు అతని ఇద్దరు సోదరులు, దక్షిణగా పశువులు పొందాలనే ఉద్దేశంతో సమస్త యజమానుల వద్దకు తిరిగారు. విధివిధానాలతో యజ్ఞాలు నిర్వహించి, ఆ యాజ్యకర్మ ద్వారా అనేక పశువులను సంపాదించారు. అనంతరం ఆ మహాత్మ మహర్షులు తూర్పుదిశ వైపు బయలుదేరారు.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a dharmic social ethic: ritual specialists sustain themselves through rightful recompense earned by properly performed sacrificial service, not by coercion or theft; wealth (here, livestock) is framed as a legitimate fruit of ordained duty.
Cakku and his two brothers travel among qualified patrons, perform sacrifices according to rule, receive many animals as their due, and then proceed onward toward the eastern direction.