Shloka 70
Bhīma–Duryodhana Gadāyuddha Saṃkalpa
Resolve for the Mace Duel
न मे समर्था: सर्वे वै योद्धुं न््यायेन केचन । न युक्तमात्मना वक्तुमेवं गर्वोद्धतं वच: । अथवा सफल होतत् करिष्ये भवतां पुर:
na me samarthāḥ sarve vai yoddhuṃ nyāyena kecana | na yuktam ātmanā vaktum evaṃ garvoddhataṃ vacaḥ | athavā saphala etat kariṣye bhavatāṃ puraḥ ||
సంజయుడు అన్నాడు—మీ అందరూ కాదు గానీ, మీలో ఒక్కరైనా న్యాయంగా నాతో యుద్ధం చేయగల శక్తి కలవారు కాదు. నా గురించి ఇలా గర్వోద్ధతంగా మాట్లాడటం నాకు తగదు; అయినా మాట వెలువడింది. లేదా మాటలెందుకు? మీ కళ్లముందే నేను దీన్ని సత్యం చేసి చూపుతాను.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in war, speech is ethically regulated: self-praise and prideful boasting are considered improper, and true worth should be demonstrated through action rather than inflated words—especially when invoking 'nyāya' (fairness) as a standard.
A warrior’s challenge is being reported by Sañjaya: he claims that none of the opponents can fight him fairly, then immediately reflects that such boastful self-reference is unfitting, and concludes that he will prove his claim directly before them.