Shloka 37

Dvaipāyana-hrade Duryodhanasya Māyā — Yudhiṣṭhirasya Dharmoktiḥ (Śalya-parva, Adhyāya 30)

Devanagari script

आगम्य तु ततः सर्वे नष्ट दुर्योधनं नृपम्‌ । न्यवेदयन्त सहिता धर्मराजस्य सैनिका:,धर्मराजके उन सभी गुप्तचर सैनिकोंने एक साथ लौटकर यह निवेदन किया कि “राजा दुर्योधन लापता हो गया है”

Transliteration

āgamya tu tataḥ sarve naṣṭaṃ duryodhanaṃ nṛpam | nyavedayanta sahitā dharmarājasya sainikāḥ ||

Translation

సంజయుడు అన్నాడు—ఆపై వారు అందరూ కలిసి తిరిగి వచ్చి ధర్మరాజుని సైన్యానికి ఇలా నివేదించారు: “రాజు దుర్యోధనుడు కనబడటం లేదు; అతడు అదృశ్యమయ్యాడు.”

Word by Word

• आगम्य: having come/returned
• आगम्य: Adhikarana
• Type: Verb
• Root: आ√गम्
• Form: ल्यप् (absolutive/gerund), कर्तरि

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• ततः: from there/thereafter
• ततः: Apadana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• नष्टम्: lost/vanished
• नष्टम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: नष्ट
• Form: क्त (past passive participle), Masculine, Accusative, Singular

• दुर्योधनम्: Duryodhana
• दुर्योधनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दुर्योधन
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• नृपम्: the king
• नृपम्: Karma
• Type: Noun
• Root: नृप
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• न्यवेदयन्: they reported/informed
• Type: Verb
• Root: नि+√विद् (वेदयति)
• Form: Imperfect (लङ्), 3rd, Plural, Parasmaipada

• सहिता: together/united
• सहिता: Karta
• Type: Adjective
• Root: सहित
• Form: क्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural

• धर्मराजस्य: of Dharmaraja (Yudhishthira)
• धर्मराजस्य: Sampradana
• Type: Noun
• Root: धर्मराज
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• सैनिकाः: soldiers
• सैनिकाः: Karta
• Type: Noun
• Root: सैनिक
• Form: Masculine, Nominative, Plural

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Duryodhana
• Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)
• soldiers/troops (scouts/agents implied)