Shloka 883
द्वैपायनह्रदे दुर्योधनान्वेषणम् / The Search for Duryodhana at Dvaipāyana Lake
राज्ञ: समीपान्निष्क्रान्तं शोकोपहतचेतसम् । राजन! वहाँ उसने आपके पाससे निकले हुए महाज्ञानी विदुरजीका दर्शन किया, जिनके नेत्रोंमें आँसू भरे हुए थे और मन शोकमें डूबा हुआ था
rājñaḥ samīpān niṣkrāntaṃ śokopahatacetasaṃ | rājan! tatra sa bhavataḥ samīpāt niṣkrāntam mahājñāniṃ viduraṃ dadarśa, yasya netreṣu aśrūṇi pūrṇāni āsan, manaś ca śokena nimagnaṃ āsīt |
సంజయుడు పలికెను— రాజా! నీ సమీపం నుండి బయటికి వచ్చిన అతడు, శోకంతో కుంగిన మనస్సుతో, అక్కడ మహాప్రాజ్ఞుడైన విదురుని దర్శించెను. విదురుని కళ్లలో కన్నీళ్లు నిండివుండెను; హృదయం శోకంలో మునిగివుండెను.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that grief is not merely personal emotion but an ethical signal: when adharma and destructive choices culminate in catastrophe, even the most discerning—like Vidura—are moved to tears. Wisdom does not eliminate sorrow; it deepens moral awareness of loss and responsibility.
Someone (contextually a principal figure leaving the king) departs from Dhṛtarāṣṭra’s presence in a grief-stricken state and then sees Vidura nearby. Vidura, famed for righteous counsel, is also overwhelmed—his eyes brimming with tears—reflecting the heavy aftermath of the Kurukṣetra devastation.