Shloka 57
द्वैपायनह्रदे दुर्योधनान्वेषणम् / The Search for Duryodhana at Dvaipāyana Lake
ते सर्वे मामभिप्रेक्ष्य तूर्णमश्चाननोदयन् । उपायाय तु मामूचुर्दिष्ट्या जीवसि संजय,मुझे देखते ही उन तीनोंने शीघ्रतापूर्वक अपने घोड़े बढ़ाये और निकट आकर मुझसे कहा--'संजय! सौभाग्यकी बात है कि तुम जीवित हो”
te sarve mām abhiprekṣya tūṛṇam aśvān anodayan | upāyāya tu mām ūcur diṣṭyā jīvasi sañjaya ||
నన్ను చూసిన వెంటనే వారు ముగ్గురూ త్వరగా తమ గుర్రాలను ముందుకు దూకించారు. దగ్గరకు వచ్చి నాతో అన్నారు—“సంజయా! నీవు ఇంకా జీవించి ఉన్నావు; ఇది మహాభాగ్యం.”
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid the violence and uncertainty of war, the text highlights a basic ethical-human response: valuing life and expressing gratitude when someone survives. The phrase “diṣṭyā jīvasi” frames survival as a matter of fortune and evokes humility and relief rather than triumph.
Sañjaya reports that certain men (referred to as “all of them”) see him, immediately spur their horses, come close, and speak to him with relief, remarking that it is fortunate he is alive.