Shloka 47
Śālva’s Elephant Assault and the Counterstroke (शाल्वस्य नागारूढाभ्यवहारः)
निग्रहीतु प्रवृत्ता हि योधांश्षञान्यानवारयन् । महाराज! वे सभी सैनिक कुपित हो पाण्डव महारथी भीमसेनको पकड़नेकी चेट्टामें संलग्न हो गये और दूसरे योद्धाओंको भी आगे बढ़नेसे रोकने लगे ।।
nigrahītuṃ pravṛttā hi yodhāṃś cānyān avārayan | mahārāja! te sarve sainikāḥ kupitāḥ pāṇḍava-mahārathiṃ bhīmasenaṃ grahītuṃ ceṣṭāyāṃ saṃlagnā abhavan, anyān yodhān api cāgre gantuṃ nivārayām āsuḥ || akrudhyata raṇe bhīmas tais tadā paryavasthitaiḥ |
సంజయుడు పలికెను—మహారాజా! అతనిని అదుపుచేయుటకు ఉత్సుకులైన ఆ యోధులు ఇతరుల ముందడుగును కూడా అడ్డగించసాగిరి. సమస్త సైనికులు కోపోద్రిక్తులై పాండవ మహారథి భీమసేనుని పట్టుకొనుటకు దూకిరి; ఇతర యోధులు ముందుకు సాగకుండ అడ్డుకొనిరి. అప్పుడు యుద్ధమధ్యమున చుట్టుముట్టి నిలిచిన వారిని చూచి భీముడు మహాక్రోధముతో మండెను.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how anger and group hostility intensify violence: when many attempt to restrain or humiliate a single warrior, the situation escalates into fiercer retaliation. Ethically, it illustrates the battlefield tension between restraint (nigraha) and wrath (krodha), and how collective aggression can provoke disproportionate conflict.
Kaurava soldiers and warriors, enraged, try to seize Bhima and simultaneously block other fighters from advancing. Surrounded and confronted, Bhima’s anger rises in the battle, setting the stage for a forceful counteraction.