Shloka 113
परस्परवधे यत्तौ छिद्रान्वेषणतत्परौ । उस समय वहाँ पाण्डुपुत्र नकुल और कर्णकुमार चित्रसेनमें मुझे कोई अन्तर नहीं दिखायी देता था। दोनों ही अस्त्र-शस्त्रोंके विद्वान, बलवान् तथा रथयुद्धमें कुशल थे। परस्पर घातमें लगे हुए वे दोनों वीर एक-दूसरेके छिद्र (प्रहारके योग्य अवसर) ढूँढ़ रहे थे
parasparavadhe yattau chidra-anveṣaṇa-tatparau |
సంజయుడు పలికెను—వారు ఇద్దరూ పరస్పర వధకాంక్షతో, ప్రహారయోగ్యమైన చిద్రాన్ని వెదకడంలోనే పూర్తిగా లీనమై ఉన్నారు. ఆ సమయంలో నా దృష్టికి పాండుపుత్రుడు నకులుడు మరియు కర్ణపుత్రుడు చిత్రసేనుడు—ఇద్దరిలో ఏ భేదమూ కనబడలేదు. ఇద్దరూ అస్త్రశస్త్రవిద్యలో నిపుణులు, బలవంతులు, రథయుద్ధంలో దిట్టలు. పరస్పర దాడిలో నిమగ్నమైన ఆ వీరులు, యుద్ధధర్మానుసారంగా ప్రహారానికి తగిన చిన్న అవకాశాన్నైనా నిరంతరం గమనిస్తూ ఉన్నారు.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in war, equally matched warriors become absorbed in seeking the opponent’s ‘chidra’—a vulnerable opening. It implicitly points to the tension between kṣatriya duty (skillful, rule-bound combat) and the grim reality that even disciplined warfare is driven toward mutual destruction.
Sañjaya describes a chariot duel in which Nakula and Citraseṇa appear evenly matched. Both are powerful and expert in weapons, and they circle one another looking for a momentary weakness to land a decisive blow.