Shloka 32
कृपोपदेशः — द्रौणेरनिद्रा च
Kṛpa’s Counsel and Drauṇi’s Sleepless Resolve
Devanagari script
'सत्पुरुषोंमें श्रेष्ठ मामाजी! पाण्डव और पांचाल जब श्रीकृष्ण और अर्जुनसे सुरक्षित हों, उस दशामें मैं उन्हें देवराज इन्द्रके लिये भी अत्यन्त असहा एवं अजेय मानता हूँ ।।
Translation
ఓ సత్పురుషులలో శ్రేష్ఠుడా! పాండవులు, పాంచాలులు శ్రీకృష్ణుడు మరియు అర్జునుడు రక్షిస్తుండగా, వారిని దేవరాజ ఇంద్రునికైనా దురాసదులుగా, అజేయులుగా నేను భావిస్తున్నాను. ఇక ఈ క్షణం నాలో లేచిన ఈ కోపాన్ని నేను అదుపు చేయలేను; ఈ లోకంలో నన్ను కోపం నుండి మళ్లించగలవాడెవడూ నాకు కనబడటం లేదు.
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
शक्तःable/capable
शक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootशक्त
FormMasculine, Nominative, Singular
संयन्तुम्to restrain
संयन्तुम्:
TypeVerb
Rootसम्-यम्
FormInfinitive (tumun)
कोपम्anger
कोपम्:
Karma
TypeNoun
Rootकोप
FormMasculine, Accusative, Singular
एतम्this
एतम्:
TypeAdjective
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
समुत्थितम्arisen, sprung up
समुत्थितम्:
TypeAdjective
Rootसम्-उत्-स्था
FormMasculine, Accusative, Singular
तम्him/that (person)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
पश्यामिI see
पश्यामि:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, 1st, Singular, Parasmaipada
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Locative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअहम्
FormAccusative, Singular
कोपात्from anger
कोपात्:
Apadana
TypeNoun
Rootकोप
FormMasculine, Ablative, Singular
निवर्तयेत्would turn back / could restrain
निवर्तयेत्:
TypeVerb
Rootनि-वृत्
FormOptative (Potential), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
कृप उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes