Shloka 1
Rudra’s Omitted Share in the Yajña (रुद्रभागानुपपत्तिः — यज्ञोपाख्यानम्)
अपना बछ। अर: अष्टादशो< ध्याय: महादेवजीके कोपसे देवता, यज्ञ और जगत्की दुरवस्था तथा उनके प्रसादसे सबका स्वस्थ होना श्रीभगवानुवाच ततो देवयुगेडतीते देवा वै समकल्पयन् । यज्ञ वेदप्रमाणेन विधिवद् यष्टमीप्सव:
Vaiśampāyana uvāca | tato devayuge 'tīte devā vai samakalpayan | yajñaṃ vedapramāṇena vidhivad yaṣṭum īpsavaḥ ||
వైశంపాయనుడు చెప్పెను—దేవయుగము గడిచిన తరువాత దేవతలు పరస్పరంగా సంకల్పించిరి—వేదప్రమాణమునుబట్టి విధివిధానములతో యజ్ఞము చేయవలెనని ఆశించి యజ్ఞసంకల్పము చేసిరి।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When disorder or transition arises in the world, restoration is sought through dharmic means—here, by aligning action with Vedic authority (veda-pramāṇa) and correct procedure (vidhi), emphasizing disciplined, lawful conduct over impulsive power.
The narrator introduces a background episode: after a divine era had elapsed, the gods collectively decide to undertake a properly regulated Vedic sacrifice, setting the stage for later developments involving cosmic imbalance and its remedy.